alt

TRAWY - CHRONIONE

Trawy są znaczącym elementem krajobrazu Polski. Spotykamy je od wybrzeży Bałtyku po najwyższe szczyty Tatr, gdyż zasiedlają niemal wszystkie ekosystemy. Na terenie naszego kraju występuje aż 161 gatunków traw rodzimych i 33 obce w pełni zadomowione.

W wyniku działalności człowieka dochodzi do zmian lub likwidacji siedlisk traw, dlatego wiele z nich jest zaliczanych do gatunków zagrożonych. Obniżanie poziomu wód gruntowych, osuszanie wilgotnych łąk i torfowisk prowadzi do ograniczania takich gatunków jak Śmiałek szczeciniasty (Deschampsia setacea), Stokłosa groniasta (Bromus racemosus) czy Konietlica syberyjska (Trisetum sibiricum). Zalesianie łąk i torfowisk powoduje wzrost zacienienia, a co za tym idzie wymieranie światłolubnych gatunków traw z rodzaju Stipa i Festuca. Zagrożenie stwarza również spływ nawozów oraz środków ochrony roślin z pól uprawnych. Rosnący nad Bałtykiem Perz sitowy (Elymus farctus) zanika przez niszczenie wydm nadmorskich. Efektowne kwiatostany traw z rodzaju Stipa są zbierane na cele dekoracyjne natomiast znane wszystkim pod nazwą Żubrówka, czyli Turówka wonna (Hierochloe odorata) i turówka leśna (Hierochloe australis) pozyskiwane są na cele przemysłowe i lecznicze, co także ogranicza ich populacje.

W 1946 roku do listy roślin chronionych dołączono również gatunki traw, były to Ostnice - Stipa joannis i Stipa pennata. Ochrona traw polega przede wszystkim na ochronie całych zbiorowisk trawiastych, co jest realizowane przez parki narodowe. Największą liczbę taksonów traw chroni Tatrzański (6) i Ojcowski Park Narodowy (4). Udział w ochronie traw biorą również ogrody botaniczne.

W kolekcji Wrocławskiego Ogrodu Botanicznego zgromadzono 7 chronionych gatunków traw. Można je podziwiać na rabatach znajdujących się obok Panoramy Natury.

Wśród nich znalazła się Owsica spłaszczona (Avenula planiculmis). W Polsce występuje w dwóch odmianach. Odmiana górska rośnie w Tatrach i Sudetach na trawiastych stokach piętra kosodrzewiny. Odmiana niżowa występuje na Wyżynie Małopolskiej i Śląsko-Krakowskiej w lasach sosnowo-dębowych i świetlistych dąbrowach.

W naszej kolekcji znalazła się również Kostrzewa ametystowa (Festuca amethystina). Najwięcej stanowisk znajduje się w Polsce środkowej i w okręgu Chęcińskim.

Turówka wonna (Hierochloe odorata) to trawa o charakterystycznym zapachu kumaryny. Objęta jest ochroną częściową. Wykorzystywana jest w przemyśle perfumeryjnym, jako zioło lecznicze oraz do aromatyzowania napojów. W Polsce rozproszona jest na niżu i w pasie wyżyn na torfowiskach niskich i wilgotnych glebach piaszczystych.

Perłówka orzęsiona (Melica ciliata) to bardzo ładna trawa, którą nierzadko spotyka się w ogrodach. Jej ozdobą są białawe, kłosokształtne wiechy z jedwabiście orzęsionymi kłoskami. Jej naturalne stanowiska występują w Sudetach, gdzie rośnie na półkach i w szczelinach skalnych.

Z 4 objętych ścisłą ochroną gatunków Ostnic, na terenie ogrodu rosną 3. Naturalnie występują one na suchych słonecznych terenach. Ze względu na bardzo efektowne wiechy z kłoskami zakończonymi długą, powiewną ością wykorzystywane są jako rośliny ozdobne. W ogrodach stosowane są do obsadzania skarp, skalniaków oraz jako rośliny rabatowe. Dostarczają kwiatostanów do kompozycji bukietowych. Ostnica włosowata (Stipa capillata) rośnie nad dolną Odrą i Wisłą, w Niecce Nidziańskiej, na Wyżynie Małopolskiej i Lubelskiej. Ostnica Jana (Stipa joannis) rośnie głównie nad dolną Wisłą, a Ostnica powabna (Stipa pulcherrima) ma kilka stanowisk nad dolną Odrą i na Wyżynie Sandomierskiej.

Traw objętych ścisłą ochroną nie można pozyskiwać z naturalnych siedlisk. W ogrodach można wysadzać wyłącznie rośliny dopuszczone do handlu, pochodzące ze specjalistycznych firm ogrodniczych.

Wstecz

COPYRIGHT © Daniel Skarżyński 2008Sebastian Gąsior 2016